Allesreiniger / APC

Allesreiniger / APC voor je auto: het draait om de verdunning

Wat is een allesreiniger voor de auto? Een concentraat op basis van tensiden dat, afhankelijk van de verdunning, van motorruimte tot deurpaneel zijn werk doet. Eén jerrycan, vier doseerstappen, een dozijn klussen. Bij Detailing1 staan alkalische concentraten en kant-en-klare sprayflessen naast elkaar in het assortiment.

Allesreinigers voor de auto, in de scene APC genoemd naar All Purpose Cleaner, zijn alkalische tensideconcentraten die organisch vuil verzepen en in zwevende toestand houden tot je het afspoelt. Ze vervangen geen specialistische reiniger voor velgen, lak of leer. Ze dekken het brede middenveld af waarvoor anders drie flessen op de plank staan, en de verdunning bepaalt hoe hard ze erin gaan.

• Eén chemie, vier verdunningsstappen. De Koch-Chemie Green Star „Gs" Universele Reiniger werkt op 1:5 op vette vloeren, op 1:10 in de motorruimte, op 1:20 op kunststof buiten en op 1:50 als onderhoudsreiniger. Dezelfde fles, vier klussen.
• Eén liter concentraat wordt tien liter reiniger. De GYEON Q²M APC Allesreiniger levert op 1:10 uit één liter tien liter kant-en-klare oplossing. Poets je per jaar meerdere auto's, dan koop je één keer in plaats van vier keer.
• Kant-en-klaar voorkomt mengfouten. De Koch-Chemie Allround Surface Cleaner „Asc" Allesreiniger is pH-neutraal afgesteld en heeft geen maatbeker nodig. Spuiten, 15 tot 30 seconden wachten, afnemen met een microvezeldoek.

Wat we in de praktijk zien: Bij Detailing1 gaan de meeste vragen over allesreinigers niet over het product, maar over de dosering. Wie een concentraat te sterk aanmaakt, in de veronderstelling dat meer werkzame stof schoner betekent, haalt zich twee problemen tegelijk op de hals. De oplossing droogt sneller op dan ze werkt en laat op gelakte afdekkingen lichte alkaliranden achter die je alleen nog weg kunt poetsen. En de overtollige tensiden blijven op het oppervlak liggen, trekken vocht uit de lucht en binden zo nieuw stof. Begin altijd een stap zwakker dan je denkt, werk op een koud oppervlak en spoel grondig na. Nog een rondje erbij kost drie minuten. Een aangetast onderdeel kost je het hele onderdeel.

Eén concentraat, veel klussen, en de dosering beslist

APC staat voor All Purpose Cleaner, en die naam is eerlijker dan hij klinkt. Eén product werkt op twintig plekken in de auto, omdat jij de sterkte vóór elke klus zelf instelt.

De basis bestaat uit tensiden en alkalische builders. Alkaliën verzepen vet en olie, maken ze dus oplosbaar in water, en de tensiden vormen een omhulsel rond het losgeweekte vuil, zodat het in de oplossing blijft zweven in plaats van weer op te drogen. Dat merk je doordat het vuil bij het afspoelen wegloopt, in plaats van zich over het oppervlak uit te smeren.

De pH-waarde zegt hoe krachtig die verzeping uitpakt. De Koch-Chemie Green Star „Gs" zit als concentraat op pH 12,5 tot 13, dus aan de bovenkant van wat op autodelen überhaupt verantwoord is. Verdund op 1:50 komt dezelfde chemie uit in een bereik waarmee je de legplank in de kofferbak afneemt.

Precies daar zit het verschil met elke kant-en-klare reiniger. Die is af fabriek op één klus afgesteld en laat zich niet meer sterker of zwakker zetten. Bij een concentraat bepaalt de maatbeker of je een motorruimtereiniger aanmaakt of een zacht sopje voor de middenconsole.

Financieel is het snel terugverdiend. Een liter concentraat levert bij een gemiddelde verdunning tien liter werkoplossing op, op 1:50 zelfs flink meer. Zie je de jerrycan als jaarvoorraad in plaats van als fles voor aanstaande zaterdag, dan ziet de rekensom er heel anders uit.

Een detail dat je in het schap niet ziet: goede concentraten hebben een corrosieremmer voor aluminium in de formule, een additief dat als flinterdun beschermlaagje op ongelakt metaal gaat liggen. De Green Star heeft hem, en daardoor kun je het concentraat verdund gebruiken op gelakte aluminium delen die het puur zou aantasten.

De verdunningsladder, van grove olie tot stofrondje

Vier getallen dekken bijna alles wat je aan een auto schoonmaakt. 1:5, 1:10, 1:20 en 1:50, en elke stap heeft zijn vaste plek in je werkvolgorde.

1:5 is de grove stap. Vette vloerbedekking, een motorruimte waar al jaren niemand aan heeft gezeten, onderkant met ingetrokken wegfilm. Hier gaat het om hoeveelheden vet waarbij een mildere oplossing alleen de glans eraf haalt en de film laat zitten.

1:10 is de stap die je het vaakst pakt. Motorruimte in normale staat, insectenresten op front en spiegels, wielkasten, velgen als voorreiniging vóór de eigenlijke velgenreiniger. Bij de GYEON Q²M APC is 1:10 juist het advies voor interieur en textiel, omdat dat concentraat anders is opgebouwd. Twee fabrikanten, twee schalen. Het getal op het etiket telt, niet dat van het forum.

1:20 is de stap voor kunststof buiten, rubberen afdichtingen en dorpels. Daar zit wegfilm in plaats van vet, en de materialen reageren gevoeliger. Weekmakers trekken bij elke te scherpe beurt een stukje naar buiten, en wat eenmaal bros is geworden, komt niet meer terug.

1:50 is de onderhoudsstap. Instappen, opbergvakken, kofferbakschaal, rubberen matten. De oplossing voelt bijna als water aan, en dat is precies de bedoeling. Ze neemt stof en een lichte vetfilm mee, zonder dat je daarna nog eens met schoon water moet nawerken.

Een rekenvoorbeeld maakt de ladder tastbaar. Een liter concentraat levert op 1:10 tien liter werkoplossing op, op 1:50 zijn het er eenenvijftig. Een sprayfles van 500 ml voor het interieurrondje gebruikt daarvan zo'n tien milliliter. Werk je met de maatbeker in plaats van op gevoel, dan merk je na het eerste seizoen hoe weinig er echt uit de verpakking is verdwenen.

Twee handelingen bepalen of je mengsel goed uitpakt. Eerst water in de fles, dan concentraat, anders schuimt de boel over tijdens het bijvullen. En de kant-en-klare oplossing gebruik je binnen 24 uur op, omdat de werking van de tensiden in verdunde vorm afneemt. Meng dus alleen aan wat je in deze ronde ook echt wegwerkt.

Alu, leer en displays zijn de drie grenzen

Drie materialen in de auto verdragen een alkalische allesreiniger niet, hoe ver je hem ook verdunt. Geanodiseerd aluminium, gepigmenteerd leer en gecoate displays.

Geanodiseerd alu heeft een kunstmatig aangebrachte oxidelaag die het metaal beschermt en de kleur vasthoudt. Alkaliën tasten juist die laag aan. Het resultaat zie je meteen: doffe, witachtig gevlekte plekken op sierlijsten, dakrails of pedaalrubbers, die je niet meer weg krijgt met poetsen. De corrosieremmer in het concentraat beschermt gelakt alu, geen geanodiseerd alu.

Autoleer heeft een gepigmenteerde toplaag, dus een dunne kleur- en beschermlaag op de huid. Tensiden tasten die aan, en dat merk je doordat je doek kleur opneemt. Daarna is de plek open en trekt elk nieuw vuil dieper in. Voor interieuroppervlakken met toplaag pak je pH-afgestelde producten uit Interieurreiniger.

Displays en antireflexoppervlakken zijn het derde geval. De coating is maar een paar micrometer dun en reageert op alkaliën net als op alcohol. Eenmaal aangetast blijft er een melkige waas over die je bij tegenlicht elke rit ziet. Hier hoort een pH-neutraal product, en de spraynevel gaat op de doek, niet op het onderdeel.

Twee andere grenzen komen uit de dagelijkse praktijk. Keramische coatings op lak verliezen bij contact met alkaliën een deel van hun parel-effect, dus houd je de allesreiniger weg van verzegelde oppervlakken. En warme oppervlakken vanaf ongeveer 40 graden laten de oplossing opdrogen voordat ze werkt. Wat overblijft, zijn kalkranden op gelakte afdekkingen.

Wat een allesreiniger gewoonweg niet oplost, is alles wat niet in water oplosbaar is. Teer, boomhars en lijmresten van folie of emblemen zitten chemisch anders in elkaar en vragen om een oplosmiddel. De Soft99 New Pitch Cleaner Voorreiniger dekt precies dat gebied af, de andere bijzondere gevallen vind je onder Speciale reinigers.

Koud oppervlak, korte inwerktijd, grondig naspoelen

De werkwijze is bij elke allesreiniger dezelfde, en de volgorde weegt zwaarder dan de productkeuze. Houd je je eraan, dan kom je geregeld toe met een zwakkere verdunning dan je had verwacht.

Oppervlak koud en in de schaduw. Een motorblok na de rit, een plaat in de middagzon of een velg na een stuk snelweg houdt genoeg restwarmte vast om de oplossing te laten opdrogen. Opgedroogde alkalische oplossing reinigt niet meer, die laat alleen nog randen achter.

Van onder naar boven spuiten, van boven naar onder afspoelen. Loopt de oplossing over een nog droog vlak, dan trekt ze daar een waas die later als streep blijft staan. Andersom spoelen neemt het losgeweekte vuil mee naar beneden en de auto uit.

De inwerktijd is twee tot drie minuten, niet langer. In die tijd is het verzepen klaar. Alles daarboven levert geen extra effect op en vergroot alleen de kans dat het oppervlak opdroogt. Een schuimsproeier houdt de oplossing langer vast dan een handpomp en verdeelt ze gelijkmatiger over grote vlakken.

Mechaniek vult de chemie aan, maar vervangt haar niet. Een zachte kwast werkt het schuim in generfde kunststoffen en in rubbervouwen, waar een platte doek gewoon overheen glijdt. Blijft er na het afnemen een grijze waas staan, dan ontbreekt bijna altijd die mechaniek en niet de reinigingskracht.

In de motorruimte komt er een stap bij die op geen enkel etiket staat. Luchtinlaat, regeleenheden en open stekkerverbindingen dek je af voordat je gaat spuiten. De reiniger zelf is daarbij zelden het probleem, de waterstraal bij het spoelen wel. Werk daarna met een zachte straal in plaats van met hogedruk, dan blijft het water waar het hoort.

De stap die bijna iedereen overslaat, is naspoelen met schoon water. Alkalische resten binden vocht uit de lucht en daarmee nieuw stof, en na twee dagen is het oppervlak weer dof. Buiten plak je de wasbeurt er meteen achteraan, de passende producten daarvoor vind je onder Autowassen.

Ons assortiment loopt van concentraat tot spuitbus

Het assortiment loopt van hoogalkalisch concentraat via de kant-en-klare allrounder voor het interieur tot de spuitbus voor teer en hars. Vier fabrikanten delen de categorie, en de omzetverdeling is duidelijk.

De Koch-Chemie Green Star „Gs" Universele Reiniger is met duidelijke voorsprong de omzetleider in deze categorie. Hoogalkalisch met pH 12,5 tot 13, vrij van fosfaten en oplosmiddelen, met aluminium-corrosiebescherming in de formule. De vier verdunningsstappen van 1:5 tot 1:50 dekken het terrein af waarvoor anders meerdere specialistische flessen naast elkaar staan.

De Koch-Chemie Allround Surface Cleaner „Asc" Allesreiniger is de tegenhanger uit hetzelfde huis. Kant-en-klaar, pH-neutraal, gemaakt voor kunststof, glas, leer en displays in het interieur. Geen maatbeker, geen mengtabel, 15 tot 30 seconden inwerktijd, dan afnemen met de microvezeldoek. Hij vervangt de Green Star niet, hij neemt diens grensgebied over.

De GYEON Q²M APC Allesreiniger pakt de schaal anders aan. 1:10 voor interieur en textiel, 1:5 voor rubber en kunststof, 1:2 tot onverdund voor motorruimte en wielkasten. Werk je toch al met Q²M-producten, dan blijf je in een vertrouwde opbouw en haal je de verdunningslogica niet door elkaar met een tweede schaal.

De Soft99 New Pitch Cleaner Voorreiniger is het buitenbeentje. Spuitbus in plaats van concentraat, op basis van oplosmiddel in plaats van alkalisch, bedoeld voor teer, lijmresten, boomhars en ingedroogde insecten. Dus precies voor het vuil waarop een allesreiniger op waterbasis gewoon stukloopt.

Wat deze categorie bewust niet afdekt, zijn de specialisten. Een velgenreiniger met ijzeroplosser pakt remstof gerichter aan, een leerreiniger is afgestemd op de toplaag, een glasreiniger op resten-vrij werken. De allesreiniger is de generalist daartussen, en hij is precies de juiste keuze als je niet voor elk oppervlak een eigen fles wilt hebben staan.

Welke allesreiniger bij jouw auto past

Welk product past, hangt af van twee vragen. Hoe vaak ga je aan de slag, en hoe gevoelig zijn de oppervlakken die voor je liggen? Daaruit volgen drie duidelijke gevallen.

Eén auto, twee tot vier poetsbeurten per jaar, vooral interieur: de kant-en-klare Allround Surface Cleaner „Asc" is hier het nuchtere antwoord. Het prijsvoordeel van een concentraat haal je bij deze hoeveelheid niet binnen, en aangemengde restjes gooi je na 24 uur toch weg.

Meerdere auto's, motorruimte, wielkasten, een front vol insecten: dan is het concentraat het antwoord. De Green Star „Gs" dekt op 1:10 het grootste deel van dit werk af, en voor het onderhoudsrondje in het interieur zet je dezelfde chemie op 1:50. Eén verpakking, het hele jaar door.

Werk je al in het GYEON-systeem of zoek je een concentraat dat zonder omdenken ook in het interieur werkt, dan zit je met de Q²M APC goed. De schaal is daar milder opgezet, maar voor het grove werk buiten heb je dan de onverdunde stap nodig.

Uit onze praktijk is de meest stabiele opstelling een alkalisch concentraat plus een pH-neutraal kant-en-klaar product. Het concentraat neemt alles buiten en in de voetruimte voor zijn rekening, het kant-en-klare product alles met een coating of toplaag. Zo hoef je bij geen enkel oppervlak meer te gokken, en gokken is bij allesreinigers het dure deel.

Nog één punt tot slot, omdat het vaak ondersneeuwt. Een allesreiniger haalt weg, hij legt niets neer. Na elke beurt is het oppervlak kaal en onbeschermd, en bij rubber en kunststof buiten betekent dat over de jaren verlies van weekmakers. Plan de verzorgingsstap dus meteen in dezelfde ronde in. De overkoepelende keuze aan reinigingsproducten vind je onder Reinigen.